تحلیل بازار (Market Analysis)

تحلیل بازار | تحقیقات بازار نکس لوکس

تحلیل بازار چیست؟

فهرست

مفهوم و اهمیت تجزیه و تحلیل بازار 

تحلیل بازار (Market Analysis) ؛ به معنای تحلیل داده ها و اطلاعات مربوط به بازار است که معمولا به وسیله فعالیت های تحقیقات بازار، جمع آوری می شود. در واقع، تحلیل بازار مرحله مکمل تحقیقات بازار است و بر مبنای داده ها، ارزش افزوده ایجاد می کند. خروجی اصلی در فعالیت های تحقیقات بازار، داده (Data) و اطلاعات (Information) است اما خروجی اصلی در فعالیت های تحلیل بازار؛ دانش (Knowledge) و بینش (Insight) است و این ، مهمترین تفاوت میان تحقیقات بازاریابی و تحلیل بازار است.

تحلیل داده های تحقیقات بازار

حقیقت این است که تحلیل داده های تحقیقات بازار، یک فعالیت تخصصی و پیچیده است که متاثر از علوم مختلف بازاریابی، آمار، فناوری اطلاعات و تاحدی جامعه شناسی و روان شناسی است. ترکیب این علوم می تواند به بهترین شکل، ارزش آفرین باشد و داده ها را تبدیل به راه حل، استراتژی یا برنامه نماید. بنابراین به طور خلاصه، تحلیل بازار ؛ مجموعه تکنیک ها و مدل هاست که می تواند داده ها را تبدیل به راه حل (Solution) ، برنامه (Plan) یا استراتژی (Strategy) نماید و یا داده ها را برای تصمیم گیری ، آماده نماید. تصمیم گیری بر مبنای اطلاعات و داده های خام یا تحلیل های سطحی ؛ اغلب نمی تواند کارامد باشد و مدل های پیشرفته می تواند نقش داده ها در تصمیم گیری ها را بهبود بخشد.

 بنابراین تحلیل بازار عمدتا با موضوعاتی نظیر موارد زیر در ارتباط است :

  • تحلیل داده ها و اطلاعات جمع آوری شده در فرایند تحقیقات بازار
  • تحلیل داده های ثانویه و اطلاعات موجود در سازمان ها و ایجاد ارزش افزوده بر مبنای آنها
  • کمک به تصمیم گیری بر مبنای تحلیل داده ها
  • تحلیل پیشرفته شرایط بازار و ارائه استراتژی رشد (Growth Strategy)و یا استراتژی ورود به بازار (GoToMarket)
  • تحلیل فرصت های موجود در بازار (Market Opportunities Analysis)
  • ارائه استراتژی بازاریابی (Marketing Strategy) یا برنامه بازاریابی (Marketing Plan) بر مبنای داده های بازار
  • شناسایی راه حل ها برای مشکلاتی که سازمان ها با آن مواجه هستند (مانند افت فروش یا اثربخشی پایین تبلیغات)

به طور خلاصه ، تحلیل بازار یک مرحله بعد از تحقیقات بازاریابی است و می تواند داده ها را به مفاهیم و مدل های کارامدی تبدیل نماید که برای سازمان ها ارزشمند است و می تواند شرایط استفاده بهینه از داده ها را فراهم سازد.

مراحل تجزیه و تحلیل بازار

به طور کلی نقش داده ها در فعالیت های بازاریابی و فروش در سازمان ها در قالب سه مرحله زیر، قابل توصیف است :

  • مرحله اول : تحقیقات بازار : که شامل گردآوری و جمع آوری اطلاعات از بخش های بازار یعنی مشتریان؛ رقبا، واسطه ها، خرده فروشان و غیره می باشد. این اطلاعات، مبنای تصمیم گیری های آتی خواهند بود و هرچه اطلاعات در سطح بالاتری جمع آوری گردد، ریسک تصمیمات آتی ، کاهش خواهد یافت.
  • مرحله دوم : تحلیل بازار : بر اساس اطلاعات جمع آوری شده از تحقیقات بازار، می توان بازار را تجزیه و تحلیل نمود و فرصت های بازار را شناسایی نمود. تحلیل بازار، تکنیک های زیاد و متنوعی دارد که با هدف ایجاد ارزش افزوده از اطلاعات، انجام می گیرد و مسیر تصمیم گیری بر اساس داده ها را هموار می سازد.
  • مرحله سوم : برنامه یا استراتژی: بر اساس راه حل ها و نتایج تحلیل بازار، می توان برنامه کلی یا استراتژی تدوین نمود. به عنوان مثال، استراتژی ورود به بازار و همچنین استراتژی رشد؛ بر مبنای فرصت های شناسایی شده در مرحله قبل؛ صورت می پذیرد. یا در مثال دیگر، انتخاب محصولات یا برنامه برند سازی بر اساس استراتژی تدوین شده ؛ صورت خواهد پذیرفت. بنابراین حجم زیادی از فعالیت های بازاریابی بر مبنای مدل ها و تحلیل های پیشرفته بازار یا بازاریابی صورت می پذیرد که فراهم کننده بینش کلی از بازار ، مشتریان ، رقبا و … هستند.
تحلیل بازار | تحقیقات بازار نکس لوکس

تفاوت تجزیه و تحلیل بازار با تحقیقات بازار چیست؟

تحقیقات بازار و تجزیه و تحلیل بازار دو فرآیند مهم در حوزه تجزیه و تحلیل بازار هستند، اما دارای تفاوت‌های مهمی هستند:

  1. تعریف

  تحقیقات بازار: این فرآیند شامل جمع‌آوری داده‌ها و اطلاعات اولیه از منابع مختلف می‌شود. تحقیقات بازار بیشتر به جمع‌آوری اطلاعات اولیه و توصیفی از بازار اختصاص دارد.

  تجزیه و تحلیل بازار: این فرآیند به بررسی دقیقتر و تفسیر اطلاعات جمع‌آوری شده می‌پردازد. تجزیه و تحلیل بازار به تحلیل اطلاعات، تعیین الگوها، تشخیص روندها، و استخراج اطلاعات کاربردی برای تصمیم‌گیری‌های کسب و کاری می‌پردازد.

  1. مراحل و روش‌ها

 تحقیقات بازار معمولاً به مراحل جمع‌آوری داده‌ها از منابع مختلف مانند نظرسنجی‌ها، مصاحبه‌ها، و تحقیقات میدانی محدود می‌شود.

 تجزیه و تحلیل بازار به تحلیل دقیقتر داده‌ها با استفاده از ابزارهای آماری و تکنیک‌های پیچیده می‌پردازد. این فرآیند معمولاً شامل مدل‌سازی، پیش‌بینی، و ارائه راه‌کارهای عملی برای کسب و کار می‌شود.

  1. هدف

 هدف اصلی تحقیقات بازار به ارائه اطلاعات و توصیف بازار در لحظه فعلی می‌باشد.

 تجزیه و تحلیل بازار به هدف درک عمیق‌تر بازار، تشخیص فرصت‌ها و تهدیدها، و ارائه استراتژی‌های بهتر برای تصمیم‌گیری‌های کسب و کاری می‌پردازد.

در کل، تحقیقات بازار می‌تواند اطلاعات اولیه و عملی را فراهم کند، در حالی که تجزیه و تحلیل بازار اطلاعات را تفسیر و به اطلاعات قابل استفاده برای کسب و کار تبدیل می‌کند. این دو فرآیند معمولاً به همراه یکدیگر برای ایجاد دیدگاه عمیق‌تری از بازار و کسب و کار مورد استفاده قرار می‌گیرند.

الگوی رفتار مصرف کننده

الگوی رفتار مصرف کننده در تجزیه و تحلیل بازار یک موضوع مهم در علوم تجارت و بازاریابی است. این الگوها به تحلیل چگونگی تصمیم‌گیری مصرف کنندگان در خرید محصولات و خدمات کمک می‌کنند. برخی از الگوهای مهم رفتار مصرف کننده:

  1.  انگیزه‌های خرید: مصرف کنندگان خرید خود را به دلیل انگیزه‌های مختلفی انجام می‌دهند. این انگیزه‌ها می‌توانند شامل نیازهای اساسی مثل غذا و مسکن، نیازهای اجتماعی مثل انتخابات اجتماعی یا تاثیر همتایان، و نیازهای روانی مثل تجربه لذتی یا احترام به خود باشند.
  2. فرآیند تصمیم‌گیری: مصرف کنندگان در فرآیند خرید خود مراحل مختلفی را طی می‌کنند، از جمله شناخت نیاز، جستجوی اطلاعات، انتخاب گزینه‌های مختلف، و اتخاذ تصمیم نهایی. تحلیل این مراحل می‌تواند به تفهیم رفتار مصرف کننده کمک کند.
  3. تأثیر عوامل فرهنگی: فرهنگ، اعتقادات، مقدسات، و ارزش‌های یک جامعه بر رفتار مصرف کننده تأثیرگذار هستند. مطالعه این عوامل و تطابق محصولات با آنها می‌تواند در بازاریابی موثر به مصرف کنندگان کمک کند.
  4. تأثیر عوامل شخصی: ویژگی‌های شخصیتی مصرف کنندگان، مثل سن، جنسیت، درآمد، و تجربه قبلی، بر رفتار خرید تأثیر دارند.
  5. تأثیر عوامل اجتماعی: تعاملات اجتماعی، تأثیرات گروه‌های اجتماعی، و تأثیر همتایان نیز بر رفتار مصرف کننده تأثیر می‌گذارند.
  6. تأثیر تبلیغات و بازاریابی: تبلیغات و استراتژی‌های بازاریابی می‌توانند به شدت بر رفتار مصرف کننده تأثیر بگذارند. از جمله این تأثیرات می‌توان به تبلیغات تلویزیونی، تبلیغات آنلاین، و تخفیف‌ها اشاره کرد.

تجزیه و تحلیل الگوهای رفتار مصرف کننده به شرکت‌ها کمک می‌کند تا استراتژی‌های بازاریابی خود را بهبود بخشند و به درک بهتری از نیازها و تمایلات مشتریان برسند

 

تحلیل رقابتی

تحلیل رقابتی در تجزیه و تحلیل بازار یکی از عوامل کلیدی در فهم عمیق بازار و اتخاذ استراتژی‌های موفق برای کسب و کارها است. در این تحلیل، عوامل مختلفی که نقش در رقابت بازار ایفا می‌کنند، مورد بررسی قرار می‌گیرند. در زیر به برخی از موارد مهم در تحلیل رقابتی بازار اشاره می‌کنیم:

1. رقبا و تعریف بازار

ابتدا باید رقبا را تعیین کرد و بازار را به صورت دقیق معرفی کرد. این شامل شناخت رقبا، تعداد آنها، اندازه و سهم بازاری که هر یک دارند، و قابلیت‌ها و محصولات آنها می‌شود.

2. نقاط قوت و ضعف رقبا

 تحلیل SWOT برای رقبا انجام داده می‌شود تا نقاط قوت و ضعف آنها بهتر درک شود. این می‌تواند در اتخاذ استراتژی‌های مناسب برای مزیت رقابتی کسب‌وکار کمک کند.

3. تهدیدها و فرصت‌ها

تشخیص تهدیدها و فرصت‌هایی که از رقبا ممکن است به وجود آید، اساسی است. این تهدیدها و فرصت‌ها می‌توانند به تصمیم‌گیری در مورد گسترش کسب‌وکار و استراتژی‌های جدید کمک کنند.

ماتریس SWOT ابزاری تحلیلی است که برای ارزیابی و نمایش نقاط قوت (Strengths)، نقاط ضعف (Weaknesses)، فرصت‌ها (Opportunities)، و تهدیدها (Threats) در یک کسب و کار یا سازمان استفاده می‌شود. این ماتریس به صورت یک جدول چهار خانه‌ای ساخته می‌شود و به کمک آن می‌توان وضعیت فعلی و مسیرهای احتمالی برای توسعه و موفقیت کسب و کار را تحلیل کرد. در زیر، ساختار ماتریس SWOT را بیان می‌کنم:

SWOT در تحلیل بازار | تحقیقات بازار
  • نقاط قوت (Strengths)

در این بخش، نقاط قوت داخلی کسب و کار یا سازمان لیست می‌شوند. این ممکن است شامل ویژگی‌ها، منابع، تجربیات، تخصص‌ها، و هر عنصری باشد که به کسب‌وکار قدرت و مزیت می‌دهد.

  • نقاط ضعف (Weaknesses)

در این بخش، نقاط ضعف داخلی کسب و کار یا سازمان معرفی می‌شوند. این می‌تواند مشکلات، کمبودها، نقاط ضعف عملکردی، و اشکالات داخلی دیگر باشد.

  • فرصت‌ها (Opportunities)

در این بخش، فرصت‌های خارجی که می‌توانند به کسب و کار یا سازمان کمک کنند، فهرست می‌شوند. این می‌تواند از رشد بازار، تغییرات در تقاضا مشتریان، تکنولوژی جدید، یا رقابت ضعیفتر در بازار شامل شود.

  • تهدیدها (Threats)

در این بخش، تهدیدهای خارجی که به کسب و کار یا سازمان ممکن است آسیب بزنند، معرفی می‌شوند. این ممکن است شامل رقابت فشرده‌تر، تغییرات در محیط قانونی، نوسانات اقتصادی، یا تغییرات در عادات مصرف کنندگان باشد.

با ساختن و تکمیل ماتریس SWOT، کسب و کار یا سازمان می‌تواند استراتژی‌های مناسبی برای بهبود نقاط ضعف، بهره‌برداری از نقاط قوت، بهره‌گیری از فرصت‌ها، و مقابله با تهدیدها تدوین کند. این تحلیل می‌تواند به تصمیم‌گیری استراتژیک و مدیریت بهتر منابع و تلاش‌ها کمک کند.

SWOT در تحلیل بازار | تحقیقات بازار

4. تحلیل پنج نیروی رقابتی پورتر

 این مدل تحلیلی توسط مایکل پورتر توسعه داده شده است و شامل تأثیر پنج نیروی رقابتی (قدرت خریداران، قدرت تامین‌کنندگان، تهدید از جانب محصولات جایگزین، تهدید از جانب ورودی‌های جدید، و رقابت درون صنعت) بر رقابت در بازار است.

5. تحلیل ماتریس BCG (بازار-سهم)

 این مدل به تصویر کمک می‌کند که کسب‌وکارها محصولات و خطوط محصولی خود را بر اساس سهم بازار و رشد بازار دسته‌بندی کنند.

6. استراتژی رقابتی

 با تحلیل رقابتی بازار، کسب‌وکار می‌تواند استراتژی‌های متناسب با موقعیت خود در بازار تعیین کند. این ممکن است شامل استفاده از قدرت‌های خود، تلاش برای کاهش ضعف‌ها، و بهره‌برداری از فرصت‌ها باشد.

تحلیل رقابتی بازار به کسب‌وکارها کمک می‌کند تا بهترین تصمیمات را برای رشد و موفقیت در محیط رقابتی اتخاذ کنند و بازار را بهبود بشناسند

فهرست